Thuiswerk Door De Eeuwen Heen

Het werkhuis en de revolutie

Tot aan de industriële revolutie was een huis slechts zelden alleen een huis. Behalve een woonfunctie hadden vrijwel alle huizen een arbeidsfunctie. Boeren werkten aan huis, maar ook andere werklui hadden bijvoorbeeld een brouwhuis, een smitshuis, een bakhuis of een slagershuis.

In de loop van de 18e en 19e eeuw verplaatste het werkleven van de arbeidersklasse zich naar de fabrieken en molens. De bourgeoisie ging meer forenzen tussen dorp en stad. Toch bleef ook een groot deel werk aan huis of juist huis aan werk behouden. Men woonde boven het eigen café of er werd voor interne accomodatie gezorgd op bijvoorbeeld een school of kazerne.

Veranderende visies en verhoudingen

Met het ingaan van de 20e eeuw bepaalden sociale hervormers dat thuiswerken onwenselijk was. In sommige gevallen was dit waar: plukkers van bont werkten met onbehandelde huiden in hun eigen huis en konden daardoor ernstig ziek worden. In veel andere gevallen had werken aan huis juist een positieve invloed op de buurt en gemeenschap. Desalniettemin werden deze huizen vernietigd en werd vanaf dat moment bepaald dat thuis werken niet meer was toegestaan in de nieuw gebouwde huizen.

Untitled Infographic

Vanaf ongeveer 1950 werd het de norm om één kostwinner te hebben binnen het gezin. Dit was vaak de man, die elke dag op pad ging naar zijn werk buitenshuis. Degenen die wel thuis bleven werken waren ofwel vrouwen van een etnische minderheid die stukwerk deden (zoals inpakwerk) ofwel degenen die de ruggengraat van de gemeenschap vormden: bakkers, slagers, winkeleigenaren en bijvoorbeeld garagehouders.

Terugkeer werkhuis

Laat in de 20e eeuw ontwikkelde zich een kortdurende piek in het bouwen van "werkhuizen", geïnspireerd door kunstenaars die dankbaar gebruik maakten van grote ruimtes met mogelijkheden voor meerdere functies. Deze huizen werden gebouwd op grond bedoeld voor lichte industrie. Dit leverde veel winst op, omdat die grond kostbaar was. Hier ontstond al snel grote weerstand tegen, wat leidde tot regelingen die dit onmogelijk maakten.

De stand van zaken

Met de komst van het internet is het voor veel mensen makkelijker geworden om te werken vanuit huis. Bedrijven staan meer open voor verschillende vormen van thuiswerk om te besparen op forenzen en om werknemers de kans te geven werk en privé beter te kunnen combineren. Ook voor lichamelijk beperkten of ouderen is het beter mogelijk om met thuiswerk economisch actief te blijven. Wellicht zijn de vormen van thuiswerk door de eeuwen heen veranderd, maar de voordelen ervan zijn nog net zo invloedrijk als vroeger.